Мыжтöг мыжаясöс казьтывлöм

[ A+ ] /[ A- ]


Октябр 30 лун – политическöй репрессияяс улö веськалöмъясöс казьтывлан лун.
Кольöм нэмся 20–öд вояссянь 50–öд воясöдз сiдз шусяна «чистка» улö веськавлiсны йöзлöн став слöйыс, торйöн нин крестьяна пöвстын. Коллективизация воясö кулакавлiсны миллион сайö ас овмöс, 5 миллион гöгöр мортöс чужанiнсьыс ыстiсны ылi оланiнъясö.
Тайö йöзыс лыдын вöлiс и Найбауэр семья, кодi олiс миян Дiасёръя посёлокын. Егор Егорович Найбауэр чужлiс 1904–öд воын Саратов обласьтса Вершинка сиктын. Сылöн гöтырыс Мария Егоровна (нывдырйиыс Франк) чужлiс сiдзжö Вершинкаын. 1930–öд воын семьясö кулакалiсны, вöлiсны озырджык крестьянаöн да. И вöлi налöн уджалысьяс лыдын зонка – батьтöм-мамтöм, кодöс босьтiсны, медым вермис овны. Та вöсна, тыдалö, и кулакалiсны. Став скöтсö босьтiсны, и вöтлiсны керкаысь.
Медводз Найбауэр семьяöс ыстiсны Сыктыв районö. Сьöрсьыныс найö босьтiсны медся коланасö, найöс нуисны уна йöза тöварнöй вагонъясын. Котласын чеччöдiсны да недыр кежлö овмöдiсны землянкаясö, кöнi джоджсö вöлi ойдöдöма ваöн. Челядь кувлiсны быд лун.
Котласысь нуисны Пожöг сиктö, сэсся Вежаю посёлокö (Помöсдiнсянь 60 км). М.К.Игатовлöн небöгын та йылысь гижöма «1929–öд вося февраль 29–öд лун. Воис спецпереселенечьяслöн медводдза партия 1500 морт, сэсся мöд, коймöд. Сэки посёлокыс эз на вöв, сöмын öти вöралан керка». Вайисны найöс телегаясöн да колисны пемыд вöрö. Кыпöдiсны баракъяс, перъялiсны мыръяс, вöчисны гöрöм муяс. Вежаю посёлокын вöлiс «Заря» колхоз. Унаöн кулiсны. Переселенечьясöс лыддьылiсны «враг народа»-öн, ковтöм сёрниясысь вермисны ыстыны лагеръясö.
Восьтiсны школа, 4 класс вылö öти велöдысь. Колхозлöн правлениеса председательöн вöлiс В.Ю.Райзер. Кор пансис Великöй Отечественнöй война, Егор Егоровичöс эз босьтны, сы вöсна мый сiйö национальносьт сертиыс немеч. Уджалiсны 30 градуса кöдзыд дырйи шоныд паськöмтöг. Тайö вайöдлiс уна йöзöс висьмöмöдз. Вöрсö пöрöдлiсны лучковка пилаöн, вöчлiсны урчитöмысь унджык. Егор Егорович лоис тысячникöн стахановечьяс пöвстын. Сылы сетiсны ударникъяслöн съезд вылö В.Сталинлöн кырымпаса коран письмö, но мунны эз вермы, сы вöсна мый эз сетны паспортсö, а Москваö мунöм вылö сьöмсö сiйö бöр сетiс кассаö. Сы йылысь, кыдзи ударник йылысь, гижлiс районса газет.
Сэсся семьяыс вуджис Вöравоск вöр участокö, и 1956–öд воын – Дiасёръя посёлокö. Егор Егорович вöлi быдтор вöчны мастерöн: вöчалiс машинаяслы кузовъяс, лыжияс, радейтiс ветлыны кино вылö. Медводдза радас сылöн местаö некод эз пуксьывлы.
Кувсис 1996–öд вося март 25 лунö, дзебисны Дiасёръя посёлокын. Сылöн гöтырыс Мария Егоровна верöсыскöд нуис став сьöкыдлунсö. Налöн вöлiс 7 челядь, но ловйöн колисны кыкöн: Андрей да Лидия. Кувсис 1973–öд вося апрель нёльöд лунö. Дзебисны Дiасёръяын.
1939-öд воын чужöм Андрей Егорович пиыс вöлiс районын медбур допризывникöн. Ветлiс Ленинградö квалификация кыпöдан курсъяс вылö да Помöсдiнса леспромхозлöн Вöльскöйса лесопунктын уджалiс гаражын механикöн. Унаысь бöрйылiсны сиктсöветса депутатöн. Мастер, некор некодлы эг бöрыньтлы машинаяс, мотоциклъяс дзоньталöмысь. Сьöкыд 90–öд воясын «Газ» машинаöн новлöдлiс пес, турун. Сiйöс öнiöдз казьтылöны бур кывйöн. Кувсис виччысьтöг 2018–öд вося сентябр 13 лунö. А Вежаю посёлокын 60–öд воясын некод эз коль.
Нина Шатохина.
Снимок Дiасёръяса библиотекалöн чукöртöмысь.

Комментарии:

Добавить комментарий

Свежий выпуск: 2 января

Осторожно — мошенники!