Гижöны челядь

[ A+ ] /[ A- ]


Шог синва
1941-öд вося июнь 22-öд лун. Тайö шоныд, мича гажа асылö, радио пыр юöртöмаöсь, мый фашистскöй Германия уськöдчöма миян страна вылö. Став вермысь йöзсö чукöстöмаöсь сувтны ыджыд тышлы паныд. Пöшти став мужичöй уловсö босьтöмаöсь война вылö. Шуштöм, чöв-лöнь лоöма сиктын.
Менсьым пöрысь ыджыд мамöс шуисны Анна Алексеевна Уляшеваöн. Сiйö эз вöвлы война вылын, но дорис Ыджыд Победа танi, тылын, аслас чужанiнас. Муса Помöсдiнас колисны сöмын челядь, нывбабаяс да пöрысьяс.
Нывбабаяс уджалiсны быдлаын: колхозын гöрисны, скöт видзисны, град выв пуктас быдтiсны, турун пуктiсны, вöр пöрöдiсны. А менам пöрысь ыджыд мамöй вöлi ичöт классъяс велöдысьöн. Мед кöть и эз ковмы мыр бертмöн уджавны колхозын моз, но уджавны сiдзжö вöлi зэв сьöкыд. Война вояс вöлiны сьöкыдöсь ставныслы, а медъёна челядьлы. Ичöт ныв-зонлы велöдысьыс лои мöд мамöн. Öд асланыс мамъяслöн унаысь эз вичмыв кадыс, медым радейтыштны, жалитыштны, шуны колана кывъяс быдтасъясыслы.
Тöвнас школаын вöлi зэв кöдзыд. Велöдысьяслы колö вöлi аслыныс шойччан лунъясö вайны пес, пилитны да поткöдлыны. Гожöмбыд пуктiсны турун, а арнас идралiсны град выв пуктас. Школалöн вöлi аслас картупель му. Быд ыджыд перемена вылын челядьлы пуисны картупель да нырлiсны сiйöс. Татшöм нырöм картупельöн да чайöн и вердлiсны челядьöс, сы вöсна мый гортас налöн сёйнысö вöлi нинöм.
Велöдчигмоз челядь кылöмаöсь шоныд носки-кепысь, гижлöмаöсь письмöяс да мöдöдлöмаöсь найöс фронт вылö салдатъяслы.
Школаын эз вöвны тырмыны небöгъяс, тетрадьяс да чернила, челядь гижисны газет вылö, а чернила вöчисны саысь. Ыджыдалiс тшыглун, эз тырмы кöлуй да кöмкот. Но челядьöс велöдiсны, и найö велöдчисны.
1945-öд во заводитчигöн Помöсдiнын вöлi восьтöмаöсь челядьлы керка. Менсьым пöрысь ыджыд мамöс пуктöмаöсь сэтчö веськöдлысьöн. Детдомö, вöлöм, вайöны бать-мамтöм челядьöс войнаöн куштöм блокаднöй Ленинградысь (öнiя Санкт-Петербург), Поволжьеысь, немечьяслöн овмöдчанiнъясысь, мукöд каръясысь да сиктъясысь. Быдсяма челядь вöлöмаöсь: и шань сьöлöмаяс, и раминикъяс, и сюсьяс, и лöгöн тырöмаяс. Унаöн вöлöм бöрдöны. Ставныскöд колö вöлi уджавны, быдöнöс вöлi колö гöгöрвоны: налысь шогсö, дойсö, майшасьöмъяссö. Зэв уна тасьтi-пань, кöлуй нулöма пöрысь ыджыд мам тайö детдомас.
Пöрысь ыджыд мам уна вын пуктöма челядьöс быдтöмö. Война бöрын ставныс разалiсны мушар пасьтала. Унаöн лоисны велöдысьясöн, врачьясöн, бур уджалысьясöн. Найö, войнаса челядь, водзö олöны асланыс кулöм бать-мам пыддиыс. И таын ыджыд пайыс и менам пöрысь ыджыд мамлöн.
Быд во, Победа лун пасйигöн, сылöн чукырöсь чужöм вылын вöлi синва. Синва радлунысь и шогысь, синва на вöсна, кодъяс эз воны гортас тайö бур йöзöн ёрöм война вылысь.
Эльза Липина,
8 класс.
Помöсдiн.

Комментарии:

Добавить комментарий

Осторожно — мошенники!