Кулöмдiнын «ТУГАН»

[ A+ ] /[ A- ]

— Видза оланныд дона гöсьтъяс, оз тусь вомдоръяса нывъяс да низь кодь винёв зонъяс! — вочаалiсны том вöралысьясöс, кодъяс локтiсны Койгорт, Кöрткерöс, Изьва, Удора да миян районъясысь, Сыктывкарлöн Эжваысь да Ухтаысь «Туган» тöвся ворсöмъяс вылö, тувсов шондi кодь мича Зарань да ягшöрса пожöм кодь статя Туган.
— Коми айлов вöралiсны-кыйсисны, вöчисны быдсикас удж важысянь. Тi талун петкöдланныд вын да сям, а рытнас культура керкаын енби, — восьтiс вöрсöмъяс районса администрацияöн веськöдлысьöс вежысь Н.А.Левченко.
— Кулöмдiн районса администрация да «Коми войтыр» öтмунöмлöн зiльöмöн таво «Туган» лоис республикаса ворсöмöн. Сиа зонъяслы бура вуджны кузь «вöлöк» да бергöдчыны озыр «кыйдöсöн», видзöдысьяслы — кыпыд ру, — сёрнитiс национальнöй туйвизь кузя министерствоысь юкöнса начальник М.В.Чуяшкова.
«Чöс туй» вылö петтöдз коми паськöмöн вöччöм ныв зонъясöс тшынöдiс тусяпуöн, сöстöммöдiс ловнысö став лёкысь. А сэсся зонъяс Зарань бöрся шуалiсны: «Вöрса лов, кора тэнсьыд вын, мед вöралiгöн мойвиас меным шуд… Вайöд менам киясöдз меддона куяса öкмыспöлöс вöрпаöс, гежöда паныдасьлысь низьöс, пашкыр бöжа уръясöс, еджыд гöна кöчьясöс, чöскыд яя пöткаясöс. Видз став лёксьыс миянöс». Нöшта вуджисны поткöдöм куим кыдз костöд да лоисны ладинеч кодь сöстöмöн. Зарань корис бура велöдны коми литература, тöдны, кодъяс Туганыс да Райдаыс, кодi гижис на йылысь «Ягморт» поэма.
Том вöралысьясöс виччысис вöралан ордым. Пудъясьöм бöрын сьöрсьöн-бöрсьöн туйö петiсны Кулöмдiнысь Николай Ишенин, Помöсдiнысь Максим Карманов, Кöрткерöс районса Ыджыдвиддзысь Александр Мишарин, Койгортысь Илья Матвеев, Удора районса Косланысь Иван Остапов, Ухтаысь Дмитрий Канев, Сыктывкарлöн Эжваысь Михаил Обрезков, Изьваысь Степан Терентьев. Налысь сям донъялiсны спорт шöринса уджалысьяс Е.Д. Кузнецова, Г.И.Чаланова, Д.Н.Тимушева, А.Л.Ногиева да Ю.А.Жикин. Быдöнлöн пельпом саяс вöлi ноп, кытчö пуктiсны истöг, сюмöд, бурдöдчыны коланторъяс. Быдöнлöн вöлi и чер. Тöдмалiсны, кытчö колö мунны, да вöрзьöдчисны. Мунiгöн казялiсны вит сьöлаöс, колiс лыйны куимöс. Пöткаöн тöвзисны водзö Михаил Обрезков да Дмитрий Канев, мукöдыс мунiсны кушöн. Понöля тшем вöр медся сюся вуджис Иван Остапов, лысъясысь да бедьясысь юрсюянiн медся сюся вöчис Степан Терентьев, куим пескысь медся öдйö бипур öзтiс Николай Ишенин, вöсни йиа ю вомöн медся бура вуджис Александр Мишарин. Сiйö жö медся сюся вочавидзис юалöмъяс вылö. Вöралысьяслы колiс шыöн уськöдны йöраöс. Эз кö уськöдны кузь кокаöс — содтöд кытш. Кодi эз веськав черöн плешкас вöрса порсьлы, лёкмöм зверысь пышйис содтöд кытш. И быдöнлы колiс вермасьны «Зумыд ошкöд». Öти котырын ставнысö лясйöдлiс Максим Карманов, мöдын Николай Ишенин. Кык медвына костын ёсь тышын вермис Максим.
Сьöкыд-ö вöлi вуджны вöлöксö том вöралысьяслы?
— Ме дзолясянь ёртася спорткöд да, ю вуджöм кындзи, нинöм сьöкыдыс эз вöв. Йöратö уськöдi, а со вöрса порсьыд, кöть и важысянь нин вöрала, ачымöс котрöд-лiс, — вöрысь бергöдчöм бöрын пöсьсö чышкалiс Степан Терентьев.
— Кольöм вося ворсöмын ме босьтi Туганлысь ним. Кольöм воын вöлi сьöкыдджык, котралiм толаöд, кайим нöрыс паныд, лямпа вылö эг сувтлöй. Отсалiс вермасьны спорт, — висьталiс Николай Ишенин.
— Ме ачым Изьва районса Картаёльысь, а велöдча Ухтаса госуниверситетлöн техникумын. Миян район нималö лыжиöн котралöмöн, миян районысь петiс быдöнлы тöдса Раиса Сметанина. Ме ылöсас тöдi, мый виччысьны тайö ворсöмын. Дзолядырсянь батькöд ветлi вöрö, кыйся важысянь нин. Талун вöрысь «петi» озыр кыйдöсöн, «шедiс» и сьöла, и йöра и вöрса порсь. Вöралан ордым вуджны отсалiс и армияын служитöм, — сёрнитiс Дмитрий Канев.
— Коми мортлöн, кöть и олö карын, тыдалö вöралысьлöн сям, кодi вуджис бать-мамсянь. И нинöм оз чышкы сiйöс. Эска, мый «Туган» ворсöм сöвмас водзö, содас петкöдчысьяслöн лыд, — зонъяслысь сям донъялiс М.В. Чуяшкова.
Районса культура керкаын быд зон висьталiс ас йывсьыс, сьылöмöн-йöктöмöн, вермасьöмöн-ворсöмöн петкöдлiс енбисö. Николай Ишенин «дорйис» Райдаöс Ягмортысь. Вермасис Максим Карманов. Александр Мишарин пасйис, мый важöн коми айлов вöравны ветлiсны сöмын Пöкрöв бöрын. Вöрö петтöдз пывсьылiсны, петiгöн некодлы эз висьтавлыны. Мед эз уськöдчы ош, вöнясьлiсны гöрд вöньöн. Мед тэрыбöсь вöлiны кокъяс, юыштлiсны сур. Иван Остапов да Илья Матвеев сьылiсны. Дмитрий Канев чöсмöдлiс рача шаньгаöн, велöдiс сiйöс пöжавны. Степан Терентьев ворсiс гудöкöн да сьылiс. Михаил Обрезков йöктiс. Став петкöдчöм серти пасйисны, кодi кутшöм звер вылö мунö. Ош кодь ёнöн лоис Максим Карманов, сьöдбöж кодь писькöсöн — Иван Остапов, руч кодь вежöраöн Илья Матвеев, сан кодь вынаöн Александр Мишарин, мой кодь уджачöн Степан Терентьев, низь кодь винёлöн Михаил Обрезков. Сiйöс жö медвылö донъялiсны видзöдысьяс. Йöра кодь сюсьöн лоис Николай Ишенин, кодi и петiс медводзö. Туганлысь ним босьтiс Дмитрий Канев. Ставны-сö пасйисны аттьöалан гижöдöн, вермысьясöс — дипломöн. Пасйисны «Туган» ворсöмлысь бала лöсьöдысь, сылы подув пуктысь В.И. Шомысовöс, гаж дасьтысьясöс да нуöдысьясöс, мукöдöс.
Марина ДАДАШОВА.DSC01871 DSC01828 DSC01831 DSC01835 DSC01865 DSC01867

Комментарии:

Добавить комментарий

Осторожно — мошенники!