Воссис ёнмöдчанiн Октябр 8 лунö Помöсдiнын воссис ёнмöдчанiн. Сэтчöс олысьяс, торйöн нин верстьöяс, майшасисны, некöн шойччыны ни ёнмöдчыны да.
Меставывса асвеськöдлан котыр, кодöн юрнуöдö Н.И.Карманова, тайöс тöдвылö босьтöмöн, балаöн петкöдчис конкурсын, медым шедöдны грант, сьöмсö веськöдны ёнмöдчанiн лöсьöдöм вылö. Сiдзи и артмис: вермисны конкурсын, да налы вичмис 190 сюрс шайт. Пельöс вичмöдiсны районса юралысь Д.А.Шатохинкöд сёрнитчöм серти «Водоканал» котырлöн вöвлöм жырйысь. Сiйöс дзоньталöм да тренажёръяс да мукöд ёнмöдчанторъяс босьтöм вылö сетöм сьöм эз на тырмы, ставнас сiйö сувтiс 235 сюрс шайт. Отсалiсны сиктса олысьяс, 103 морт, кодъяс чукöртiсны 47 сюрс шайт, унакö чуктöдiсны и ас вылö уджалысьяс. Жыр пелькöдны-вöччöдны да коланавыйöдз вайöдны отсалiсны сиктсаяс жö: Е.А.Гуляева, М.С.Крикленко, Т.С.Шомысова да А.Ефремова. Тренажёръяс сувтöдiсны да мукöд вöчасян удж отсалiсны бергöдны ас вылö уджалысьяс А.М.Фадеев, А.В.Дёмин аслас бригадаöн да П.Г.Попов. Öтувъя выннад артмис ставыс. Чайтiсны, мый ыджыд залын лоас уна прöст места, а артмис дзескыд на: сувтöдiсны дас сайö сикас тренажёр, эмöсь и гимнастика вöчан мачьяс, гантельяс, вöсньöдчан обручьяс, чеччалан кöвъяс, штангаяс. Бать-мам кö локтасны ёнмöдчыны челядькöд, эм кöнi ки-кок песны и поснияс-лы — велотренажёр, качайтчан, кос бассейн.
Читать далее
Октябр 12 лун — видз-му овмöсын да переработайтан юкöнын уджалысьяслöн лун.
Эжва йывса видз-му овмöсын пыдди пуктана уджалысьяс, сёян-юын вöчысьяс, ветеранъяс!
Сьöлöмсянь чолöмала тiянöс удж кузя праздникöн, кодi локтö зарни аркöд тшöтш урожай идралöм бöрын.
Öтувъя да ас овмöсъяс пуктöны вермана пай районын да республикаын олысьясöс сёян-юанöн могмöдöмö.
Эска, мый зiльлунныд
Вермис куимысь
Некод эз куж мöвпыштлыны, мый музыка велöдысь, пианиноöн ворсысь, пелькиник да лöсьыдiник ань кутас бергöдны ыджыд крестьянин овмöс. Кулöмдiнысь Ольга Борисовна Ракина, 9 во сайын, Борис Егорович батьыслöн кулöм бöрын, босьтiс овмöссö ас киас. Дона мортöс бöръя туйö колльöдiгöн сетiс кыв, мый водзö нуöдас-сöвмöдас батьыслысь уджсö, олöмö пöртас сылысь могъяссö. И шуöмсö вöчö. Медводдза сьöкыд кадъясö эз усь ловнас, котралiс, бергалiс, уджалiс, мед кутны овмöс. Олöмын унатор вежсис. Ас вынъясöн крестьянин овмöслы бергöдчыны некыдз. Мед босьтны сьöма отсöг, колiс гижны балаяс. Май öтиöд лунсянь овмöсъяс начкысянiнтöг оз вермыны инавны яй. Тайö корöмыс вöлi таможняса котырлöн и сiйöс быть колiс пöртны олöмö. Ольга Борисовналöн Парма грездын меститчöм овмöсын 80 порсь, 13 мöс, 6 кукань, арöса öш. Скöтöс он начкы, яй он инав, оз ло сьöм. А колö кыдзкö бергöдчыны. Лöсьöдiс начкысянiн кыпöдöм да скöт карта выльмöдöм кузя бала да пырöдчис «Семьялöн ферма» конкурсö, кодöс котыртiс видз-му овмöс да сёян-юан министерство, да вермис.
Бала олöмö пöртöм вылö вичмис 947 сюрс шайт. Таво гожöмын дзоньталiс-выльмöдiс скöт карта. Июль помын босьтчис кыпöдны начкысянiн. Октябр панасын сiйö вöлi нин дась. Уджъяс да материалъяс вылö мунiс 800 сюрс гöгöр шайт.
— Менам зэв киподтуя уджалысьяс. Кыпöдiм начкысянiн, пытшкöссö дзоньнас эжим кöртöн, джоджсö бетоналiм, локтö ва, вöчим канализация. Сёрнитчöм серти ветстанция торъя машинаöн кутас волыны да нуны начкысьöм бöрын коляссö. Лоас кык жыр. Танi позяс начкыны и порсьясöс, и мöсъяöс, кыдз ассьыным, сiдз и ас овмöсъяслысь либö кооперативъяслысь, — висьталiс О.Б.Ракина.
Таво крестьянин овмöс кутысь пырöдчис конкурсö «Начкысянiн оборудованиеöн могмöдöм» балаöн да бара на вермис. Ньöбис ыджыд кöзöд, мукöд коланатор. Октябр помын видз-му овмöс министерство видзöм сьöмысь бергöдас юкöнсö, 200 сюрс шайт. Начкысянiнкöд орччöн ыджыд гид, кытчö кутасны вайны начкöм вылö скöтöс.
— Шуам, кутшöмкö сиктын ас овмöс кутысь кöсйö начкысьны. Аслас машинаöн вайö татчö скöт. Ольга Борисовналы начкöмысь вештö урчитöм дон. Ветстанция сетö справка, да мортыс иналö яйсö, кытчö кöсйö. Ольга Борисовна вермас вайны скöтöс сиктса некымын ас овмöсысь аслас машинаöн, сöмын сыысь ковмас вештысьны торйöн. Нöшта ань вермас ньöбны мöсъяссö. Эм мерайтчан, кодi петкöдлö мöслысь сьöкта. Кутас ньöбны оз 180 шайтöн öти килограммысь, а 80-90-öн. Начкигöн джынйыс кымын шыбитчö. Скöтöс вермас начкыны, а вермас и быдтыштны на. Начкысянiн кыпöдö и крестьянин овмöс кутысь С.А.Тимушев. Сiйö вермис конкурсын яйысь вöлöга вöчöм кузя балаöн, доныс вит сайö миллион шайт. Водзö вылö Ольга Борисовна вермас инавны яй ачыс видз-му овмöс рынок вылын, а вермас и вузавны С.А.Тимушевлы. Носимысь порсь начкысянiн выльмöдiс А.М.Бабаханов, сiйö тшöтш кутас начкыны мöсъясöс. Сылöн ставыс жö дась. Документъясыс республикаса ветслужбаын, найöс кырымалöм бöрын кык крестьянин овмöс босьтчасны уджö. Садъясын, школаясын, мукöд котырын бара лоас бур яй. Кор воссясны начкысянiнъяс, видзöдлам, кыдзи кутас мунны уджыс, лöсьöдчам, — пасйис видз-му овмöс министерстволöн районъяскостса юкöнысь начальник А.Р.Ярова.
Читать далее
Колö ыджыдджык отсöг
Бöръя 15-20 воöн районын бырис квайт ыджыд совхоз, на лыдын 2006-2007 воясын «Усть-Кулом» да «Руч» кооперативъяс. Эз кусны «Пожöг» да «Помöсдiн». Вуджисны став сьöкыдлунсö, кутчысисны. Сиктсаясöс пыр могмöдiсны уджöн, районса школаясöс, садъясöс, бурдöдчанiнъясöс да мукöд котыръясöс — яйысь да йöлысь вöчöм сёян-юанöн. Вöлöгаöн петкöдчылiсны республикаын, кöнi вылö донъялiсны наöн вöчöмторъяс. Кооперативъяс нуöдлiсны конкурсъяс, быдсяма ногöн петкöдлiсны видз-му овмöсын уджлысь да уджалысьяслысь тöдчанлунсö. Нöшта кык ыджыд котыр-кооператив вештöны пенсия фондö да вот инспекцияö сьöм, а татшöмыс районын лыда. Тавося квайт тöлысьöн «Помöсдiн» мынтiс 1 миллион 500 сюрс, «Пожöг» — 1 миллион 100 сюрс шайт.
Но сэкжö киссянвыйынöсь пуысь кыпöдлöм скöт картаяс. Быд во найöс дöмлöны-пыкöны-дзоньталöны. «Пожöг» кооператив дугдiс видзны скöтöс Великопольеса юкöнын. Сотчис скöт карта Пожöгдiнын. Фермаяс колисны Кекурын, Пожöгдiнын. «Помöсдiнын» медсясö кутчысьö 1976 воын кирпичысь кыпöдлöм карта. Вöльдiнын скöт видзанiн шогмытöм, вежыньтчисны нин стенъяс. Кыдзкö-мыйкö да пыкöны-кутöны пуысь жö кыпöдлöм картаяс Бадьёльйылын да Скöрöдумын. Скöрöдумын кирпичысь кыпöдлöм ферма медся сьöкыд кадъясö «сёйис» уна сьöм, да и дзоньтавны, вежны-выльмöдны оборудование вöлi нинöм вылö, 10 сайö во сулалiс кушöн.
Нинöм шуны, бöръя воясö отсöг вичмö и республикасянь, и районсянь. 2011 восянь кооперативъяс балаяс отсöгöн босьтöм сьöм веськöдiсны техника да оборудование ньöбöм вылö. На отсöгöн лоис кокни заптыны бур кöрым. «Помöсдiнын» нянь пöжаланiнысь вöчисны йöлысь вöлöга вöчанiн.
Колiсны выль скöт картаяс, мед кутны видз-му овмöс, öд найöс эз дзоньтавлыны вужвыйöн матö 20 во. 2012 воын, 1990 восянь медводдзаысь, район аслас кудйысь урчитiс балаяс лöсьöдöм вылö сьöм, мед кыпöдны Пожöгдiнын 200 юр вылö выль ферма да дзоньтав-ны-выльмöдны Скöрöдумын 240 юр вылö кирпичысь кыпöдлöм скöт карта. Кольöм вося июльсянь Ижевскысь «Альфаспецстрой» котыр босьтчис уджö. «Пожöг» кооперативлöн Пожöгдiнын скöт карта кыпöдöм сувтö 30 миллион шайт. Таво район вичмöдiс 4,8 миллион, куимыс аслас районлöн, а 1,8 миллион — «Монди СЛПК» компаниякöд социально-экономическöй ёртасьöм йылысь сёрнитчöм серти. 2013 воын кооператив уджйöзалiс сьöма балаяслы отсöг сетан фондысь 4 миллион. Видз-му овмöс министерство видзöмасьыс бергöдас 70 процент, а тайö 20,7 миллион шайт.
Читать далее











